Merinos Yünü


Yün gerek kıyafet alanında gerekse ev tekstili alanında insan medeniyetinin en başlarından bu yana ( kayıtlara geçmiş en eski tarih milattan önce 3000 yıllarına kadar gider. ) kullanılagelen en yaygın iplik kaynağıdır. Kırkılmış koyun yünü doğal olarak yalıtıcı, su geçirmez ve fazlasıyla dayanıklıdır. Koyun yünü bugün dünyanın hemen hemen her ülkesinde üretilmekle birlikte Merinos yünü en kaliteli yün kabul edilmektedir ( Dünya üretiminin %80’ini Avustralya karşılar. ).

 

Merinos yünü, adından da anlaşılacağı üzere, Merinos koyunlarından elde edilen yüksek kaliteli yündür.  Merinos yününe hakettiği bu değeri veren en önemli özelliği ise mükemmel derecede yumuşak ve hafif oluşudur. Merinos yünü insan saçının 3’te 1’i ile 10’da 1’i arasında değişen kalınlıklarda olur, yün ne kadar ince ise elde edilen dokuma da o oranda yumuşak olacak ve cildi kaşındırıp rahatsız etmeyecektir. Öyle ki, kaliteli Merinos yününden elde edilen dokumalar doğrudan cilde temas edecek şekilde giyilseler dahi rahatsızlık vermezler. Tekstil dünyasında “Merinos” yüksek kaliteli ve yumuşak yünü ifade eder ve yüksek kaliteli ürünlerin üretiminde kullanılır.

 

19.yüzyıl sonlarından bu yana Avustralyalı çiftçilerin mükemmel yünü üreten koyunu elde etme çalışmaları sonucu bir çok farklı Merinos koyunu ırkı oluşmuştur, en yaygın üç tanesi ;

 

Poll (Boynuzsuz) Merinos : Özel olarak koçların boynuzsuz şekilde evrildiği literatüre nispeten yeni girmiş ırktır. Koçların birbirleri ile kavga ederken zarar vermelerine engel olmak amaçlanmıştır.

 

The Fonthill Merinos : Bu ırk yüksek kaliteli yün üreten Alman Merinos’u ile dayanıklı ve üreme konusunda verimli Amerikan merinosunun çaprazlanması ile elde edilmiş bir ırktır.

 

The Booroola Merinos : Özellikle doğurganlık konusunda seçilmiş bir ırktır, her doğumda birden fazla kuzu dünyaya getirme olasılıkları çok yüksekdir.

  

Merinos Yünü Kalite Sınıfları

 

Merinos yününün kalitesinin elde edilen ipliğin kalınlığı ile ölçüldüğünü söylemiştik, tekstilde kullanılacak yünler kalınlıkları 11.5 ile 24 mikron ( mikron : milimetrenin binde biri değerinde bir ölçü birimi ) arasında değişen ürünlerden seçilir. Daha kalın ürünler battaniye gibi, yalıtım malzemesi gibi farklı alanlarda kullanılmak üzere ayrılırlar.

 

Dünyadaki en kaliteli merinos yünü 16.1 mikron ile 17.5 mikron arasında değişen kalınlıklarda olan bu yündür. Bu yünden elde edilen ürünler ipek yumuşaklığında olup doğrudan cilde temas etmeleri halinde dahi rahatsızlık vermezler. Bu sayede, Merinos Yünün’den üretilmiş çoraplar da ayak sağlığı ve giyim koforu açılarından en eşsiz ürünler olarak kabul edilir.

 

 

<17.5 mikron : Ekstra kaliteli merinos

17.6 - 18.5 mikron : Süper kaliteli merinos

< 19.5 mikron : Kaliteli merinos

19.6 - 20.5 mikron : Orta kaliteli merinos

<24 mikron : Gür merinos

 

 

Binlerce yıllık evrim ve seçici üreticilik sonucu Merinos koyunları günümüzde kusursuz kalitede yün üretir hale gelmiş, diğer yün çeşitlerine göre çok daha sağlıklı ve konforlu bir kullanım deneyimi yaratmışlardır. 

Merinos yününü oluşturan her bir lif kendi ağırlığının %30’una varan oranlarda nem absorbe etme özelliğine sahiptir ( doğal pamuk da bu oranda nem tutabilir ancal merinos yününün avantajı nemli olduğunda dahi ısıtıcı özelliğini kaybetmemesidir. ) , bu sayede diğer tüm yün çeşitlerine oranla çok daha fazla nefes alabilir bir yapı oluştururlar. Liflerin incelikleri içlerinden geçecek hava akımını da sıkıştırarak yüksek yalıtım özelliği sağlar, bu sayede hava hapsedilerek sıcak havalarda vücudu serin & soğuk havalarda ise sıcak tutmaya yardımcı olur. Ayrıca Merinos yününün bilinmeyen bir özelliği de alerjik reaksiyonlara sebep olmamasıdır. Bu özelliğiyle çocuk iç çamaşırı üretiminde yaygın olarak kullanılmaktadır. Aynı sebeple çorap gibi doğrudan vücuda temas eden ve bütün gün ayakkabı içerisinde kapalı kalan bir giysi için de merinos yünü en ideal materyaldir.

 

Merinos yünü doğası gereği sıcak tutmasının yanında, anti bakteriyel yapısı sayesinde ( içeriğindeki lanolin ) sentetik liflere oranla ter kokusunun da önüne geçer. Ayrıca çok dayanıklı ve anti-statik yapıdadır.

 

Sentetik Lifler

Tüm dünyada yapılan bir çok bilimsel deney göstermiştir ki, Merinos yünü sentetik liflere oranla çok daha yüksek oranlarda ısı yalıtımı ve nem absorbasyonu sağlamaktadır. Bilimsel çalışmaların ortaya koyduğu bir başka ilginç gerçek ise Merinos yününün tüm doğal ve yapay liflere oranla çok daha yüksek oranda UV koruması sağladığıdır.

 

Merinos yünü ile ilgili bilinmeyen bir başka gerçek ise soğuk havalarda olduğu kadar sıcak havalarda da büyük rahatlık sağladığıdır. Havayı hapsedici özelliği sayesinde vücudu yüksek sıcaklıklarda bile serin tutmaya yardımcı olur. Bu özelliği sayesinde merinos yünü çoraplar sıcak yaz günlerinde ayaklarda aşırı sıcakların vereceği rahatsızlıkların önüne geçtiği gibi ter kokusuna da engel olur.

 

Diğer Doğal Lifler

 

Bambu gibi diğer doğal lifler sıcak havalar için uygun olsalar da hiçbiri nem absorbe etmede Merinos’un yakınında bile değildir. Ayrıca Merinos yününün sıcak havalarda serin & soğuk havalarda sıcak tutma kabiliyeti eşsizdir. Diğer doğal materyaller ıslandıklarında yalıtıcılıklarını dolayısıyla sıcak tutma özelliklerini de kaybederler. Son olarak, Merinos diğer tüm doğal ve yapay materyallere göre çok daha fazla esneklik göstererek vücudunuzun şekline uyar, bu sayede maksimum hareket kabiliyeti sağlar.

 

Sitemizde özellikle Falke markasının yüksek kaliteli merinos yünü çoraplarına ulaşabilirsiniz.

 

 


Yorum bırak


Aklınızda bulunsun, yorumlarınızı yayınlamadan önce inceliyoruz